اکونومی نیوز / اقتصاد ایران

منفعت تورم به جیب پردرآمدها می‌رود

کد خبر 68819 1399-09-12 18:11
زمان تقریبی مطالعه 5دقیقه
یک استاد اقتصاد دانشگاه گفت: میانگین رشد اقتصاد ایران در دهه ۹۰ صفر بوده است و میانگین تورم هم در این دهه به ۲۳ درصد می‌رسد. یعنی ما در دهه ۹۰ رکود تورمی داشتیم و درآمد سرانه مردم نیز ۳۴ درصد کاهش پیدا کرده است.
منفعت تورم به جیب پردرآمدها می‌رود


برخی گزارش ها حکایت از آن دارد که وضعیت اقتصادی در روستاها و شهرهای کوچکتر هر روز با مشکلات بیشتری همراه می شود و بر همین اساس تورم در این شهرها حتی از میزان آن در کلان شهرهایی همچون تهران هم فراتر رفته است. کارشناسان بر این باورند که لازم است اصلاحات ساختاری بسیاری همچون اصلاح نظام مالیاتی، در اقتصاد ما انجام شود تا بتوان از آن طریق بر برخی مشکلات فائق آمد و در واقع هزینه های تورم را دهک های پایین تر نپردازند. به همین منظور وحید شقاقی شهری، استاد اقتصاد دانشگاه خوارزمی، گفت وگویی انجام داد که در ادامه می خوانید.
تحلیل شما از وضعیت رشد اقتصادی ایران و تورم در دهه ۹۰ چیست؟لازم به ذکر است، میانگین رشد اقتصاد ایران در دهه ۹۰ صفر بوده است و میانگین تورم هم در این دهه به ۲۳ درصد می رسد. این دو شاخص کاملا بیانگر آن است که ما در دهه ۹۰ رکود تورمی داشتیم و درآمد سرانه مردم نیز ۳۴ درصد کاهش پیدا کرده است، به اضافه رشد سرمایه گذاری نیز منفی هفت درصد بوده و میانگین رشد انباشت سرمایه نیز حدود ۶/۲ درصد شده است، در ضمن رشد هزینه های جبران استهلاک از رشد سرمایه گذاری پیشی گرفته است. به هر جهت این اعداد نشان می دهد که، در این دهه شاهد پس رفت شدیدی در حوزه اقتصاد بودیم و اگر اصلاحات ساختاری با سرعت انجام نشود، اقتصاد ما با وجود سرمایه گذاری، مستهلک تر خواهد شد.
نشانه های فقر هر روز در کشور ما نمایان تر، دهک های پایین متحمل فشار بیشتر و خبرهایی مبنی بر بروز مشکلات بیشتر اقتصادی در روستاها منتشر می شود. اخیرا هم گفته شده تورم در برخی از شهرها و استان های کوچکتر از تهران بیشتر است. به نظر شما علت چنین مسائلی چیست؟باید بگویم ماحصل آمار و اطلاعاتی که در سوال قبل به آن اشاره کردم، نشان می دهد که در دهه مذکور فرصت سوزی بسیاری در اقتصاد ما اتفاق افتاد و متاسفانه نظام بازتوزیع ثروت در کشور ما برعکس عمل می کند، به طوریکه همه جای دنیا وقتی کشوری به شرایط تورمی مبتلا می شود، به علت آنکه نظام مذکور (بازتوزیع ثروت) خوب تنظیم شده، منجر می شود هزینه های تورم را دهک های پردرآمد پرداخت کنند. در کشور ما شرایط به گونه متفاوتی است و در هنگام تورم دهک های پایین تر لطمه بیشتری خواهند دید. ما سه نظام کلیدی بازتوزیع ثروت داریم، نظام مالیاتی، یارانه ای و بانکی و تامین مالی، در اقتصاد ایران این سه نظام در اختیار ثروتمندان است و نمی تواند وظیفه اصلی خود را به عهده بگیرد. به عنوان مثال در نظام مالیاتی، مالیات بر ثروت، بر عایدی سرمایه و چند مورد دیگر نداریم و آنها در کشور ما تصویب نشده است.
این مساله عاملی است تا نظام مالیاتی ما در اختیار صاحبان پول و متمولان قرار گیرد و همین منجر می شود تا در شرایط تورمی هزینه های تورم به جای آنکه بیشتر بر دوش ثروتمندان باشد بر دوش فقرا و دهک های پایین خواهد بود. از طرفی بر اساس برخی آمار، یارانه های پنهان در کشور ما بیش از هزار هزار میلیارد تومان است که دهک های پردرآمد ۲۰ برابر قشر ضعیف و کم درآمد از آن بهره می برند. به عنوان مثال برای بنزین، گازوئیل و برق؛ به طبع در این شرایط کسانی بیشتر منتفع می شوند که ماشین بیشتر و کارخانه بزرگتری دارند. نکته دیگر نظام بانکی و تامین مالی است، همانطور که پیش تر در باره نرخ تورم در کشور در دهه ۹۰ صحبت کردم، این در حالی است که طی سالیان اخیر نرخ تورم بالاتر رفته و نرخ بهره واقعی منفی شده است. به دلیل آنکه مثلا امسال تورم ۴۰ درصد است ولی نرخ بهره بانکی برای تسهیلات ۱۸ درصد است که اختلاف این دو عدد می شود منفی ۲۲ درصد؛ این بدان معناست که اگر کسی به منابع بانک دسترسی داشته باشد، ۲۲ درصد به نفع ایشان است.
این در حالی است که دهک های پردرآمد به دلیل نفوذ و در اختیار داشتن منابع اولیه برای دریافت تسهیلات همچون توانایی پرداخت قسط های سنگین و واگذاری وثیقه، به این منابع دسترسی دارند. لازم است بار دیگر تاکید کنم، این سه نظام اصلی تولید کشور سالیان زیادی است که از کار افتاده اند و موجب می شود تا بازتوزیع درآمد صورت نگیرد و افزایش تورم در چنین شرایطی کاملا باب میل و به نفع ثروتمندان خواهد بود. همچنین در خیلی از کشورهای دنیا زمانی که تورم بالا می رود و نظام مالیاتی درست کار می کند، ثروتمندان ناراحت می شوند، اما در کشور ما برعکس است و این اتفاق منجر به ناراحتی فقرا و اقشار ضعیف و کم درآمد می شود. به عبارت دقیق تر ثروت دهک های بالایی که مالیات نمی دهند، در چنین شرایطی انباشته تر می شود. در سه سال اخیر هم عمده منفعت تورمی به نفع دو دهک پردرآمد جامعه بوده است و هزینه آن بر دوش قشر ضعیف تر است. به ویژه در برخی از استان های ما این مساله بیشتر نمایان می شود. دلیل آن هم افزایش شدید قیمت مسکن و زمین در این استان ها و شهرهای کوچک تر است و در ضمن هزینه های مصرفی افزایش یافته است. این در حالی است که در تهران و برخی کلان شهرهای خانوارها می توانند در آمدی برای تامین مالی داشته باشند، به عنوان مثال دو شغله شدن، اما در شهرستان و استان های محروم چنین امکاناتی وجود ندارد، لذا دستمزد بالا نرفته و هزینه های تامین مسکن و نیازهای اولیه چند برابر شده است.
به نظر شما آیا یارانه های پرداختی جوابگوی مشکلات روستاها خواهد بود؟به هیچ وجه یارانه های پرداختی با مبالغ ناچیز برای هزینه های هنگفت کفایت نمی کند. از طرفی مجموع تورم ما در سه سال اخیر ۱۰۰ درصد بوده است، یعنی ۲۷ درصد در سال ۹۷، ۳۸ درصد سال ۹۸ و امسال هم به احتمال زیاد ۴۰ درصد خواهد بود و به دلیل رکود اقتصادی، افزایش هزینه های مصرفی و عدم توانایی برای افزایش ساعت کاری، وضعیت روستاها و شهرهای کوچک ما هر روز بدتر خواهد شد.
بازنشر از خبرفـوری

کلمات کلیدی » ایران | طلا | بانک | مسکن | تهران | مردم | پول | شاخص | تسهیلات |



مطالب دیگر از اکونومی نیوز / اقتصاد ایران


قدردانی از سرعت عمل گارد امنیت پرواز ‌سپاه در خنثی‌سازی هواپیماربایی پرواز ۳۳۴
سخنگوی سازمان هواپیمایی گفت: مراتب قدردانی از زحمات ارزشمند گارد امنیت پرواز سپاه در حفاظت از جان مسافران، خدمه پرواز و خنثی‌سازی توطئه هواپیماربایی پرواز ۳۳۴ اعلام می‌کنیم.

واریز دو یارانه تا پایان سال آخرین مرحله یارانه کرونا کی واریز می‌شود؟
در دو هفته باقیمانده از اسفند ماه، دو یارانه به حساب مردم واریز می‌شود. یکی یارانه نقدی که هفته سوم اسفند به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود و دیگری یارانه معیشتی کرونا که موعد واریز آن هفته چهارم اسفند ماه است.

با موافقت بایدن، منابع پولی ایران در عراق آزاد شد
دبیرکل پیشین اتاق بازرگانی ایران و عراق اعلام کرد: دولت آمریکا با آزادسازی منابع ایران در بانک تجارت عراق موافقت کرده است.

تصویب متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران در کمیسیون تلفیق
رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس از تصویب پیشنهاد خود در کمیسیون تلفیق مبنی بر متنتاسب‌سازی حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران خبر داد.


پربیننده های ماه
پر بیننده های هفته
خبرهای مرتبط را دنبال کنید