اکونومی نیوز / سیاسی

سرنوشت دلار و سکه در ایران، اگر بایدن پیروز شود آیا بازار تجربه برجام را تکرار می‌کند؟

کد خبر 56594 1399-08-11 12:31
زمان تقریبی مطالعه 5دقیقه
به نظر می‌رسد تجربه بازار از توافق هسته‌ای بار دیگر تکرار خواهد شد. نباید فراموش کرد که ورود جو بایدن به کاخ سفید مساوی بازگشت سریع و بدون دردسر به برجام نیست.


حسین نیازبخش_ فرض کنید انتخابات آمریکا برگزار شود و جو بایدن رئیس جمهور آمریکا گردد. آیا این اتفاق به معنی گشایش اقتصادی ایران و رفع تحریم هاست؟ بدون شک بازار فردای انتخابات آمریکا دچار تحولاتی می شود اما آیا این تحولات بلند مدت و اساسی است و می تواند حباب دلار 30 هزار تومانی را بترکاند؟
سکوت بازار نسبت به برجام؛ نمونه ای که می تواند تکرار شود
شواهد نشان می دهند که حتی در صورت پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، باز بعید است بازار یک تکان اساسی بخورد. قبلا هم مشاهده کرده ایم که رفتار بازار در قبال تحولات اساسی و بین المللی چگونه است. یک نمونه بارز برجام است. برنامه ریزی برای توافق هسته ای از همان روزی که حسن روحانی به پاستور راه یافت شروع شد. پس از پیروزی روحانی در انتخابات 92، بازار نشان داد که نسبت به این اتفاق خوشبین است. قیمت ارز و طلا در آن زمان با کاهش نسبی روبه رو شد اما خبری از آن تحول عمیقی که همه انتظارش را می کشیدند، نبود. از زمان پیروزی روحانی تا انعقاد برجام، بازار استراتژی "صبر" را پیشه کرد. بنگاه ها دچار یک رکود طولانی شدند و همه چیز به طور عجیبی ثابت ماند؛ گویی یک نفر ساعت برنارد را به کار انداخته بود.
با انعقاد برجام بار دیگر بازار دچار یک شوک شد اما وسعت این شوک هم زیاد نبود. آرامش روانی حاصل از برجام به بازار ارز و طلا هم آرامش داد. با وجود این موضوع، این حال خوب تداوم نداشت. پس از امضای توافقنامه هسته ای، تحریم ها برداشته شد اما شرایط تجارت با دیگر کشورها مهیا نگردید و بی اعتمادی دو طرف به یکدیگر، عادی شدن شرایط را دائما به تعویق می انداخت. در این شرایط بازار دائما دوره رکود و سکوت خود را تمدید می کرد و همین امر سبب شد در پایان دولت اول حسن روحانی نوعی جمود در تولید و صنعت (علیرغم برداشته شدن موانع بین المللی) به وجود بیاید. همچنین نرخ ارز هرگز به بهای قبل از قطعنامه های بین المللی نرسید. 
بایدن – برجام؛ معادله ای که آنقدرها هم آسان نیست
به نظر می رسد تجربه بازار از توافق هسته ای بار دیگر تکرار خواهد شد. نباید فراموش کرد که ورود جو بایدن به کاخ سفید مساوی بازگشت سریع و بدون دردسر به برجام نیست. وبگاه آکسیوس در مقاله اخیرش به این موضوع پرداخته است. نویسنده مقاله این نشریه، معتقد است جو بایدن برای بازگشت به برجام و عادی سازی روابط با ایران مشکلات عدیده ای دارد. برخی از مهم ترین مشکلات او از این قبیلند:
الف. از انتخابات ریاست جمهوری تا ورود بایدن به کاخ سفید حدود 3 ماه فرصت باقی است. در این مدت، ترامپ قدرت را در دست دارد و مشخص است که می تواند در این بازه زمانی هر کاری که می خواهد بکند. او می تواند شرایط برجامی را بدتر کند و با تحریک ایران توافق هسته ای را به کل به هم بزند.
ب. بین ایران و آمریکا نوعی بازی مرغ و تخم مرغ شکل گرفته است. ایران تاکید دارد که ابتدا باید آمریکا به همه تعهدات برجام بازگردد تا این کشور هم به تعهدات هسته ایش عمل کند. از آن طرف، مشاوران بایدن گفته اند تا ایران به شرایط قبل از خروج ترامپ از برجام بازنگردد، آمریکا حاضر به بازگشت به برجام نیست. این بازی می تواند بعد از ریاست جمهوری بایدن هم ادامه پیدا کند و شرایط را سخت کند.
ج. بایدن ممکن است از این فرصت استفاده کند تا تقاضاهای فرابرجامی از ایران داشته باشد. مسائل منطقه ای و محدودسازی قدرت تسلیحاتی مهم ترین این تقاضاها هستند. با این حال، ایران بارها نشان داده که حاضر به مذاکره بر سر این مسائل نیست. نباید فراموش کرد که تمام مساله ترامپ با ایران هم همین بود و اگر ایران حاضر به مذاکره بر سر این موضوعات بود شاید آمریکای ترامپ اصلا از برجام خارج نمی شد.
د. نباید از خاطر برد که دولت روحانی نیز به سال پایانی خود رسیده است. طبق پیش بینی ها کلید دولت آینده ایران احتمالا به دست مخالفان روحانی و محافظه کارانِ مخالف برجام خواهد رسید. مشخص است برای آمریکا، توافق با محافظه کاران سخت تر از دولت اعتدال گرای روحانی است.
تعلیق بازار در دوران برجام اول و دوم
این چهار دلیل نشان می دهد که برجام حتی در صورت انتخاب شدن بایدن، شرایط سختی را تجربه خواهد کرد. یعنی دقیقا شرایطی مشابه با ابتدای انعقاد برجام (شاید بدتر) خواهیم داشت. در این وضعیت، رفتار بازار چه خواهد بود؟ مشخص است: بازار بار دیگر سکوت می کند و فعالیت خود را تا عادی شدن شرایط به تعویق می اندازد. این یعنی ایران بار دیگر یک رکود اقتصادی را تجربه خواهد کرد؛ نرخ ارز و طلا در خوشبینانه ترین حالت ثابت باقی می ماند و بعید است رونق خاصی در تولید، صادرات و یا حتی فروش نفت صورت بگیرد.
بازنشر از خبرفـوری

کلمات کلیدی » حسن روحانی | ایران | آمریکا | دلار | ارز | طلا | نفت | بازار | دونالد ترامپ |





پربیننده های ماه
پر بیننده های هفته
خبرهای مرتبط را دنبال کنید