اکونومی نیوز / سیاسی

جنگ سرد بین چین و آمریکا رخ می‌دهد؟

کد خبر 37962 1399-06-11 17:02
زمان تقریبی مطالعه 6دقیقه
روابط بین چین و آمریکا هر روز در حال پیچیده‌تر شدن است؛ اما پرسش این است که آیا این پیچیدگی به جنگ سرد خواهد انجامید؟ کارشناسان معتقدند قدرت اقتصادی چین و پیشرفت تکنولوژی در این کشور مانع از بروز جنگ سرد خواهد شد.
جنگ سرد بین چین و آمریکا رخ می‌دهد؟


 روابط بین چین و آمریکا در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ به سمت کشمکش رفته است. رابطه خوبی را که دونالد ترامپ و شی جین پینگ در آوریل ۲۰۱۷ به نمایش گذاشتند از زاویه دیگر باید دید. رقابتی که با تنش بر سر تجارت و تکنولوژی آغاز شده بود از حوزه اقتصادی نیز فراتر رفته است.
 اقدام متقابل ۲ کشور برای تعطیلی کنسولگری هوستون و چنگدو، اخراج خبرنگاران، سخنرانی ایدئولوژیک مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا و افزایش مانورهای نظامی در دریاهای واقع در شرق و جنوب چین باعث شد بسیاری از کارشناسان نتیجه بگیرند جهان در انتظار جنگ سرد دوم است.
 در واقع بخش هایی از تعهداتی که پکن در پیمان با هنگ کنگ داشت یادآور موقعیت شهر برلین بود؛ شهری آزاد و پویا با گذشته ای پیچیده که ناگهان کشوری خارجی آن را احاطه کرد. رقابت شدید بین ایالات متحده آمریکا و چین طی سال های متمادی به صورت مداوم رو به افزایش بوده است. استراتژی بلندمدت واشینگتن در آسیا، برای اطمینان از اینکه منطقه تحت سلطه نیرویی سلطه گر و متخاصم نباشد، رشد قدرت چین را به وضوح تهدید می کند.
 برای اینکه شرایط حساس بین این ۲ کشور را درک کنیم بهتر است به شباهت ژئوپلیتیک این ۲ نگاهی بیندازیم. جنگ سرد رقابتی جهانی است که بین ۲ ابرقدرت صورت می گیرد که دیگری را دشمنی تسخیرناپذیر می دانند. اگر رقابت بین چین و آمریکا در مسیر فعلی خود بماند، جنگ سرد صورت نخواهد گرفت و این رقابت پیچیده تر، سخت تر و طولانی تر خواهد شد.
 استفاده از جنگ سرد برای شکل دادن درک ما از رقابت بین چین و آمریکا تلاشی خطرناک است. آدام توز (Adam Tooze)، استاد دانشگاه کلمبیا، می گوید: «درخواست آمریکایی ها برای شروع جنگ سرد دوم به این دلیل است که آنها گمان می کنند می دانند که جنگ سرد اول چطور به پایان رسید. اطمینان بیش از حد به موفقیتی که در گذشته حاصل شده باعث تسریع این تنش و کشاندن آن به راه های خطرناک می شود.»
 نکته ای که توز به آن اشاره می کند این است که جنگ سرد در آسیا و اروپا به طرق گوناگونی انجام شده است و مهم تر از همه اینکه این جنگ در آسیا برای آمریکا و غرب بسیار مبهم تر از آنچه بسیاری تصور می کنند به پایان انجامید. در حالی که جنگ سرد رقابتی جهانی بود، تحرکات آن در آسیا و اروپا کاملاً متفاوت بود. بدیهی است که سه دهه اول، این رقابت هر چیزی بود به جز جنگ سرد. در واقع این برچسب برای منطقه ای که از دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ چندین جنگ را در کره و هندوچین تجربه کرده و میلیون ها نفر کشته داده به سان یک شوخی بی رحمانه است. جنگ و انقلاب در آن زمان معمولاً عادی بود.
 در عوض جنگ سرد در اروپا دوره ای پرتنش داشت، اما خوشبختانه این جنگ عاری از خونریزی و کشتار مردم بود. زمان و مکان پایان جنگ سرد در آسیا نیز مانند جنگ جهانی دوم با اروپا متفاوت بود؛ در آسیا جریانی مثل «دیوار برلین» یا موج «بهاری» برای آزادی ملی وجود نداشت، در عوض تحرکات موجود در جنگ سرد در مکان های مختلف و بازه های زمانی گوناگون تغییر کرده است.
 جنگ سرد در آسیا در سال ۱۹۷۹ با عادی شدن روابط آمریکا و چین پایان یافت. این امر اوضاع ژئوپلیتیکی منطقه را دگرگون کرد و بلافاصله اتحاد جماهیر شوروی را به حاشیه برد و روابط حسنه بین آمریکا و چین تا چهار دهه جریان داشت. پایان یافتن جنگ سرد موجب شد بزرگ ترین دوره توسعه اقتصادی در تاریخ بشر رقم بخورد. جدا ماندن کره شمالی از جنوبی و وضعیت نامطمئن تایوان از میراث به جامانده از جنگ سرد بود. در همان زمان جنگ جهانی دوم نیز به پایان رسید و نقشه اروپا تغییر کرد. تفاوت این ۲ جنگ آن بود که در جنگ اروپا کمونیسم شکست خورد، اما این حزب در آسیا همچنان به کار خود ادامه می دهد.
 حزب کمونیست چین راه شوروی را پیش نگرفت و اکنون توانسته بر دومین اقتصاد بزرگ دنیا چیره شود، سطح بالایی از مشروعیتش را در داخل کشور حفظ کند و کشوری را اداره کند که ارتباط تنگاتنگی با بقیه جهان دارد. دانشمندان و سیاستمداران غربی در دهه ۱۹۹۰ استدلال کردند که مدل لیبرال دموکرات آنها تمام تازه واردان را برای همیشه از بین خواهد برد. درسی که جهانیان از این نوع دیدگاه گرفتند این بود که آمریکایی ها چاره ای جز گشودن بازارها، آزاد دانستن سیاست های چین و پذیرش اقتصاد آنان نداشتند؛ در غیر این صورت عقب می ماندند.
حزب کمونیست چین راه شوروی را پیش نگرفت و اکنون توانسته بر دومین اقتصاد بزرگ دنیا چیره شود، سطح بالایی از مشروعیتش را در داخل کشور حفظ کند و کشوری را اداره کند که ارتباط تنگاتنگی با بقیه جهان دارد
 آیا غرب می تواند در جنگ سرد پیروز شود؟  خطری که امروز پیش روی ماست این است که سیاست گذاران در واشینگتن و سایر کشورها هنوز به این فرضیه اعتقاد دارند که با همان استراتژی هایی که شوروی را از پا درآوردند می توانند بر جنگ سرد بعدی نیز پیروز شوند. لحن صحبت کردن بسیاری از سیاستمداران در واشینگتن و پایتخت های متحد آن نشان دهنده این نوع باور است. غرب ذاتاً در سازماندهی سیاست، اقتصاد و جامعه برتر از سایرین عمل کرده، در حالی که چین مجموعه ای از تناقضات را به نمایش گذاشته است.
 رهبران غربی رقابت با چین را نسبتاً آسان می پندارند و از تماشای مسابقه ای که از قبل می دانند تیم شان برنده می شود لذت می برند. این مساله که برخی فکر می کنند مدل سیاسی و اقتصادی آمریکا به ویژه با شرایط فعلی متناسب است خیالی باطل تلقی می شود. این دیدگاه باعث ایجاد سوءتفاهم راجع به ماهیت دشمن می شود.
 شاید بزرگ ترین شکست اتحاد جماهیر شوروی ناآگاهی حزب کمونیست از ماهیت اقتصادی کشور و اداره مردم بود و شاید حزب کمونیست چین هنوز باثبات ترین نیرویی باشد که در داخل کشور دیده می شود. نخبگان حزب کاملاً از نقاط قوت و ضعف نظامی که به دست خود ساخته اند باخبرند.
 چین بدون شک لیستی طویل از چالش های مهمی چون تخریب محیط زیست تا فساد گسترده را در اختیار دارد، اما این حزب در غلبه بر مشکلات داخلی خود بسیار کارآمد عمل کرده است. به علاوه، این کشور نشان داده است که موفقیت اقتصادی و ژئوپلیتیکی نیازی به مطابقت با مدل لیبرال ندارد.
 بزرگ ترین مشکل این دیدگاه که چین را در جنگ سرد با آمریکا قرار دهند این است که به نظر می رسد رهبران غربی مقیاس رویارویی جنگی را که به سمت آن پیش رفته اند به اندازه کافی جدی نمی گیرند؛ جنگ سرد در اروپا پیروز شد، اما این پیروزی ۵۰ سال طول کشید و یکی از دلایل آن این بود که آمریکا از سال ۱۹۴۵ جهش اقتصادی قابل توجهی داشت.
 هیچ نشانه ای وجود ندارد دال بر اینکه واشینگتن و متحدانش حتی به شروع جنگ در برابر کشوری پرجمعیت فکر کنند، چه رسد به آنکه خود را برای جنگ آماده کنند. چین با توجه به مقیاس و اهمیتش در اقتصاد جهانی و پیشرفت تکنولوژی کشوری قدرتمند است و تشدید رقابت بین پکن و واشینگتن می تواند هزینه های زیادی برای همه به بار آورد. به جای استناد به پیروزی های گذشته آمریکا باید کوشید تا رقابت بین این ۲ مانع بروز تنش های بیشتر شود.
بازنشر از خبرفـوری

کلمات کلیدی » آمریکا | دونالد ترامپ | چین | پایتخت |



مطالب دیگر از اکونومی نیوز / سیاسی


سایه پهپاد حزب الله بر سر مراکز فرماندهی رژیم صهیونیستی
شبکه المنار تصاویر ضبط شده توسط یک پهپاد وابسته به مقاومت لبنان از مراکز فرماندهی نظامی رژیم صهیونیستی را پخش کرد.

کلیپ‌های ادعایی ضرب و شتم اتباع افغان قدیمی و غیرواقعی است
سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل تاکید کرد: ویدئوهای ادعایی مربوط به ضرب و شتم اتباع افغان یکی مربوط به کشوری جز ایران و دیگری مربوط به پنج سال پیش است.


پربیننده های ماه
پر بیننده های هفته
خبرهای مرتبط را دنبال کنید