روزی که رهبر انقلاب سران عرب را حیرت زده کردند عکس

کد خبر 37724 1399-06-11 01:02
زمان تقریبی مطالعه 6دقیقه
آیت‌الله خامنه‌ای با حضور در کنفرانس سران عدم تعهدها ضمن شکست هیاهوی جارچی‌های صدام، با بیان مواضعی ضدآمریکایی‌تر از چپ‌ها و علیه شوروی، انقلاب اسلامی را به عنوان غیرمتعهد حقیقی معرفی کردند.

هشتمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان عدم تعهد یازدهم مرداد ماه سال ۱۳۶۵ و در بحبوحه جنگ ایران و عراق در هراره پایتخت زیمباوه برگزار شد. این اجلاس یکی از پاتوق های دولت های حامی صدام بود تا علیه ایران مواضعی اتخاذ و بیانیه ای صادر کنند.
آن سال جو تبلیغاتی علیه ایران به شدت افزایش پیدا کرده بود و حامیان صدام ایران را جنگ طلب و مخالف صلح معرفی می کردند. اجلاس سران عدم تعهد فرصتی بود تا جمهوری اسلامی ایران مواضع خود را بیان و از آن دفاع کند. این مهمترین فرصتی بود که ایران می توانست در آن سال از آن استفاده کند.
از این رو جمهوری اسلامی ایران برای نخستین بار در سطح ریاست جمهوری در اجلاس سران عدم تعهد شرکت کرد. رئیس جمهور ایران در این اجلاس مواضع انقلاب را به نحو عملی، صریح و ملموس و قابل اجرا برای جنبش عدم تعهد تشریح کرد. او همچنین در دیدارهای دوجانبه و حاشیه ای و همچنین گفتگوهای رسانه ای به بیان واقعیت های انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی پرداخت و در خصوص بهبود روابط کشورهای عضو و مسائل مهم جهان سخن گفت.
** ضدآمریکایی تر از چپ ها و علیه شوروی
آیت الله خامنه ای سخنرانی خود را با آیه ای از قرآن شروع کرد که سران کشورهای عربی از لحن عربی خواندن قرآن ایشان حیرت زده شدند و سپس سخنرانی به جایی رسید که نمایندگان کشورهای کمونیست در این اجلاس هم تحت تاثیر صحبت های آیت الله خامنه ای قرار گرفتند.
رئیس جمهور وقت ایران در سخنان خود در جمع سران این جنبش، ضعف اراده در رهبران، ترس از رویارویی صریح با استکبار، تکیه بر کمک قدرت ها، باور نداشتن قدرت مردم و تکیه نکردن به آن ها را مایه های اصلی انفعال و ضعف کشورهای جهان سوم و کمک اصلی به توسعه قدرت استکبار دانسته و نفس به وجود آمدن جنبش عدم تعهد را عصیان و طغیان کشورهای مستقل جهان سوم علیه نظام سلطه عنوان کرد.
رهبر انقلاب اسلامی در بیاناتی که دوازدهم آبان ماه سال ۱۳۸۰ در دیدار با جوانان استان اصفهان داشتند، با اشاره ای به سخنرانی خود در هشتمین اجلاس سران جنبش عدم تعهد گفتند: «من در زمان ریاست جمهوری، در کنفرانس غیرمتعهدها در زیمبابوه شرکت کردم. کنفرانس غیرمتعهدها عمدتاً در اختیار چپ ها بود، البته دولت های متمایل به غرب و آمریکا هم در آن جا بودند؛ اما کارگردان عمده، یکی رابرت موگابه و دیگری فیدل کاسترو بود ــ که این ها چپ بودند ــ بقیه رؤسای جمهورِ چپ دنیا هم که طرفدار شوروی بودند، حضور داشتند و عمده کارگردانی در دست این ها بود.
من رفتم در آن جا سخنرانی کردم. سخنرانی من صددرصد ضد آمریکایی و ضد استکباری بود. حقایق انقلاب، حقایق کشور، جرایم آمریکا، جرایم علیه ملت ایران، مسائل مربوط به جنگ تحمیلی و امثال این ها را گفتم. بعد با همان صراحت و شدت، به تجاوز شوروی به افغانستان حمله کردم. این ها مبهوت مانده بودند! یکی از همان رؤسای جمهور چپ به من گفت، تنها غیرمتعهد در این کنفرانس، ایران است. ببینید؛ نظام اسلامی در ابعاد جهانی، این طور اهمیت و جلوه پیدا می کند و حتی دشمنانش مجبور می شوند به آن احترام کنند.»
نطق آیت الله خامنه ای در این اجلاس، نقطه اوج تلاش ایران برای تحقق اصول اولیه نهضت نیز به شمار می رود.

** علیه جارچی های صدام
اگرچه در آن کنفرانس ۱۳ کشور حامی عراق (عربستان سعودی، کویت، مصر، اردن، مراکش، بحرین، امارات، یمن شمالی و...) مشخصاً علیه ایران موضع گرفتند، اما بازتاب رسانه ای سخنان آیت الله خامنه ای موجب شد جو تبلیغاتی علیه انقلاب اسلامی مردم ایران را تا حدودی از میان بردارد. حتی سخنان ایشان موجب شد، برخی از کشورها که علیه ایران موضع می گرفتند، اقدام به سکوت کنند. انجام دو عملیات پیروز کربلای ۲ و ۳ در مناطق حاج عمران و اسکله های نفتی البکر و الامیه نیز به تقویت اثرگذاری سخنان آیت الله خامنه ای کمک کرد. صدام نیز اگرچه در آن اجلاس حضور نداشت، اما حامیانی داشت که نقش جارچی و تبلیغاتچی برای او ایفا می کردند.
دولت های حامی صدام تلاش داشتند، ایران را مخالف صلح و جنگ طلب معرفی کنند. از این رو آن ها تنها خواستار پایان جنگ از طریق مذاکره بودند. اما آیت الله خامنه ای در سخنان خود گفت: «صلح به طور کلی و به ویژه برای منطقه حساس ما یک انتخاب نیست، یک ضرورت حیاتی است. ما چاره ای جز این نداریم که با مجازات قطعی رژیم متجاوز، جنگ افروز و باج گیر عراق، برقراری و استحکام چنین صلحی را در منطقه تضمین کنیم.»

** گریز سران عدم تعهدها از یک مسئولیت تاریخی
در بیانیه پایانی اجلاس سران، بندهای ۱۴۶ تا ۱۴۸ به جنگ ایران و عراق اختصاص یافته بود. در بند ۱۴۶ روسای کشورها بر اصل عدم استفاده از زور در روابط بین المللی در رابطه با جنگ ایران و عراق تاکید کردند.
 در بند ۱۴۷ از آغاز و ادامه خصومت ها بین دو کشور که هر دو از اعضای مهم جنبش عدم تعهد هستند، ابراز نگرانی عمیق شد و در بند ۱۴۸ سران کشورها یک بار دیگر از جمهوری اسلامی ایران و عراق خواستند تا خصومت های خود را به منظور اجتناب از خسارت های مالی و تلفات جانی خاتمه دهند.
سران کشورهای عدم تعهد یک بار دیگر خود را متعهد کردند که برای خاتمه سریع این درگیری وحشتناک کوشش کنند. ایران در واکنش به بیانیه جنبش، اعلام کرد که در این بیانیه به مسئولیت عراق در آغاز و ادامه جنگ اشاره نشده و به عنوان مسئول این جنایت بزرگ بین المللی محکوم نشده است، دعوت به اتخاذ سیاست مماشات با متجاوز در شأن جنبش عدم تعهد نیست، به نقض مقررات متعدد بین المللی از جانب عراق از جمله کاربرد مکرر سلاح شیمیایی اشاره ای نشده است و بیانیه کمیته سیاسی به هیچ وجه بیانگر واقعیت جنگ نیست و بنابراین از نظر جمهوری اسلامی ایران قابل پذیرش نمی باشد.
ایران و عراق هر دو عضو جنبش عدم تعهد بودند و توقع آن می رفت که با وقوع جنگ بین این دو کشور، سازمان عدم تعهد مهمترین نقش را برای ترک عادلانه مخاصمه ایفا کند و تلاش خود را برای رفع تجاوز به کار ببرد؛ اما سایه سلطه آمریکا بر جهان، این سازمان را هم در برگرفته بود و اجازه تصمیم گیری و میانجی گری موثر را به آن نمی داد.
هرچند تشکیل «کمیته حسن نیت» در جنبش عدم تعهد تمایل باطنی اعضای آن را برای فیصله یافتن جنگ نشان می داد، اما مخالفت های عراق که در سال های اول جنگ در موضع برتری قرار داشت، کار آن را بی نتیجه گذاشت. سکوت سنگینی که پس از آن بر جنبش عدم تعهد حکم فرما شد، در حقیقت اعلام ناکارآمدی و پایان دوران درخشان این جنبش بود.
هرچند جنبش هم برای این سکوت خود توجیهاتی داشت، چنانکه مثلا می گفتند عدم سکوت، اهداف جنبش را تحت الشعاع قرار می دهد یا اینکه جنبش را به صحنه مانور قدرت های بزرگ وارد می سازد، اما همه این ها بهانه ای برای گریز از یک مسئولیت تاریخی بزرگ بود. بیانیه هشتمین اجلاس سران عدم تعهد در حراره، نواقص حقوقی فراوانی داشت و ایران با گله از کاستی های آن، خواستار واقع بینی بیشتر اعضای جنبش شد.
 
بازنشر از خبرفـوری

کلمات کلیدی » ایران | آمریکا | عربستان سعودی | عراق | افغانستان | نفت | دولت | مردم | حقوق |
این مطلب را برای دوستانتان هم ارسال کنید :

بیشتر بخوانید

تکذیب بازداشت یا احضار امیر دریادار سیاری

درباره تصویر جنجالی مجله اکونومیست آیا مجله مشهور انفجار بیروت را پیش بینی کرده بود؟

انهدام آشیانه جنگنده های آمریکایی در حمله موشکی به پایگاه بسمایه در عراق