در ۲ماه آینده چه بر سر برجام می‌آید؟ شهریور داغ ۹۹، آخرین شانس ترامپ برای امتیازدادن به روحانی

کد خبر 22404 1399-04-11 19:02
زمان تقریبی مطالعه 7دقیقه
از یکی دو ماه آینده فضای انتخاباتی سراسر آمریکا را فرا می‌گیرد و احتمالا موضوع هسته ای ایران به آینده موکول شود. اروپا در این زمان می‌تواند موضع قدرتمندتری بگیرد و تاجای ممکن برجام را حفظ کند.

، نشست شورای امنیت جهت بررسی پرونده هسته ای ایران بعد از گزارش آژانس بین المللی اتمی برگزار شد اما بر خلاف پیش بینی ها بار دیگر اروپا نشان داد که علاقه ای به همراهی با دولت ترامپ در مسائل بین المللی ندارد.
جالب اینکه در جلسه دیشب، حتی نماینده بریتانیا از دولت ترامپ انتقاد کرد و نماینده آلمان هم همسو با نماینده چین شد.
سه دسته شدن قدرت های جهانی در مورد مساله هسته ای ایران
به طور کلی نمایندگانی  که در نشست صحبت کردند، سه دسته شدند: دسته اول شامل نماینده آمریکا و برخی کشورهای طرفدارش می شد که به شدت دنبال صدور قطعنامه و حتی لغو برجام بودند.
در مقابل، روسیه و چین مخالفت خود را با اقدامات آمریکا و لغو برجام نشان داده و حتی با تمدید تحریم تسلیحاتی ایران نیز مخالفت کردند.
یک جریان اصلی اما میان این دو گروه بود که بیشتر توسط کشورهای اصلی اروپا یعنی آلمان و فرانسه رهبری می شد. این جریان در عین انتقاد از اقدامات اخیر ایران، بر حفظ برجام به طور کامل تاکید کرد.
بد نیست در این گزارش بر این دسته سوم تمرکز کنیم. ابتدا بهتر است بخشی از مهمترین اظهارات مقامات اتحادیه اروپا و کشورهای مهم این قاره را بیان کنیم.

مقامات اروپایی در شورای امنیت چه گفتند؟
در مهم ترین اظهارات مقامات اروپایی، اولوف اسکوگ، نماینده اتحادیه اروپا در برجام از توافق هسته ای ایران به عنوان یکی از ستون های معماری منع اشاعه اتمی یاد کرد و خواستار حفظ آن شد. او هشدار داد از دست رفتن برجام به معنی از دست رفتن پروتکل الحاقی خواهد بود.
کریستوف هیوسن، نماینده آلمان که بعد از نماینده چین سخنرانی می کرد نیز با موضع چین در مخالفت با تلاش آمریکا برای احیای تحریم های بین المللی علیه ایران موافقت کرد کرد. این دیپلمات آلمانی تصریح کرد: من با سخنان نماینده چین در خصوص مکانیسم بازگشت خودکار تحریم ها هم نظرم.
پس از او نماینده انگلیس هم خاطرنشان کرد که از نظر این کشور هم بازگشت خودکار تحریم ها علیه ایران با برجام سازگار نیست.
نماینده انگلیس گفت: انگلیس بارها تعهد کامل خودش به برجام را اعلام کرده است. این در راستای منافع امنیتی جمعی ما است که حفظ نظام منع اشاعه هسته ای را هم شامل می شود.
او در ادامه گفت: ما تلاش خستگی ناپذیری برای حفظ برجام داشته ایم. از خروج آمریکا از برجام و به موازات آن، اقدامات ایران که مغایر با تعهدات برجامی این کشور هستند متأسفیم.
نیکلاس دی ریوری، نماینده دائم فرانسه در سازمان ملل که امروز به عنوان رئیس دوره ای شورای امنیت ریاست جلسه را هم به عهده داشت همانند انگلیس و آلمان با تلاش آمریکا برای رجوع به برجام جهت بازگرداندن تحریم های بین المللی علیه ایران مخالفت کرد.
با وجود این، ریوری هم همانند نماینده های دو کشور آلمان و انگلیس مدعی شد که رفع تحریم های تسلیحاتی علیه ایران، تبعات مهمی برای ثبات و امنیت منطقه خواهد داشت.
این مقام فرانسوی علی رغم این گفت که پاریس از تلاش آمریکا برای بازگرداندن تمامی تحریم های سازمان ملل علیه ایران حمایت نخواهد کرد.
4 موضع اروپا در قبال ایران
آنچه بیش از همه عیان است این است که اروپا اکنون در مساله هسته ای ایران بیشترین نقش را دارد. این مطلبی است که وبگاه تحلیلی (Bulletin of the Atomic scientists) هم در مقاله اخیرش درباره آینده برجام بر آن تاکید دارد. طبق تحلیل این وبگاه، در این میان، آلمان بیش از سایر کشورهای اروپایی نقش دارد و می تواند در این اوضاع و احوال بهتر از سایر کشورها مقامات ارشد سازمان ملل را در مورد ایران اقناع کند.
اما اروپا دقیقا چه موضعی در مورد فعالیت های ایران گرفته و در آینده نیز چه واکنش هایی نشان خواهد داد؟ به عبارتی دیگر، اکنون از اظهارات اروپایی ها در سازمان ملل چه نتایجی می توان گرفت؟
اظهارات مقامات اروپایی در نشست اخیر شورای امنیت 4 موضع کلی را در مورد اروپا بیان می کند:
الف. کشورهای اروپایی به شدت مخالف نابودی برجام هستند و اعتقاد دارند به هر صورتی که شده باید این سند باقی بماند.
ب. مقامات اروپایی معتقدند که هر گونه خدشه وارد شدن به برجام یا تحریک هسته ای ایران باعث لغو پروتکل الحاقی می شود(اینجا بخوانید) واین امر اخیر می تواند مشکلات فراوانی را برای آژانس و کشورهای دیگر ایجاد کرده و عملا ایران را در مسیر قدیمی هسته ای قرار می دهد.
ج. کشورهای اروپایی نسبت به لغو تحریم های تسلیحاتی ایران نگرانند و از این جهت شاید با آمریکا در این زمینه موافق باشند.
د. مقامات اروپایی با بازگشت آمریکا به برجام جهت اعمال تحریم ها یا مکانیسم ماشه(در این باره این مطلب را بخوانید) نیز مخالفند.

تعلیق برجام تا انتخابات آمریکا!
از این 4 موضع اروپایی ها چه نتیجه ای حاصل می شود؟ مهم ترین نتیجه این است که تا چند ماه دیگر احتمالا فضای تعلیق پروژه هسته ای ایران را فرا می گیرد و این بدترین خبر برای ترامپ است که دوست دارد از برجام به عنوان یک برگ برنده در انتخابات پیش رو استفاده کند.
طبق تحلیل وبگاه Bulletin، نشست سازمان ملل به خوبی نشان داد که اروپا در مورد مساله هسته ای ایران اولا تا چه حد از آمریکا دور است و ثانیا تا چه حد بر تصمیات سازمان ملل تاثیرگذارتر است. نویسنده مقاله معتقد است که احتمالا اروپا در این چند ماه قدرتمندتر هم می شود؛ چرا که از یکی دو ماه آینده فضای انتخاباتی سراسر آمریکا را فرا می گیرد و احتمالا موضوع هسته ای ایران به آینده موکول شود. اروپا در این زمان می تواند موضع قدرتمندتری بگیرد و تاجای ممکن برجام را حفظ کند تا در صورت پیروزی بایدن مجددا آن را به سندی زنده تبدیل کند.
از آن طرف اما، ایران نیز ممکن است منتظر انتخابات آمریکا باشد(اینجا بخوانید). چرا که در صورت پیروزی بایدن شاید مجددا آمریکا به برجام بازگردد. بنابراین بعید است تا آن زمان، دست به کاهش تعهدات هسته ای یا لغو پروتکل الحاقی بزند. به همین دلیل، می توان نتیجه گرفت که تا چند ماه آینده برجام و کل پرونده هسته ای ایران در یک تعلیق طولانی قرار می گیرد.
تنها یک نگرانی وجود دارد
در این میان تنها یک چیز است که شاید برخی را نگران کند؛ دوره زمانی تحریم تسلیحاتی ایران توسط سازمان ملل مدتی قبل از انتخابات نوامبر به پایان می رسد. از لحن اروپایی ها نیز مشخص است که آنها قصد دارند مانع از لغو کامل آن شوند. این مساله می تواند به گرهی کور تبدیل شود، به ویژه به این خاطر که ظریف هشدار داده نقض یکی از تعهدات به معنی نقض تمام توافق است.
در صورتی که ایران تهدید به لغو پروتکل الحاقی کند (چنانچه برخی نمایندگان مجلس پیشنهاد داده اند) شاید اروپا نیز برجام را از این تعلیق خارج کند؛ چون همانطور که نماینده اتحادیه اروپا گفته، حفظ پروتکل الحاقی از همه چیز برای اروپا مهم تر است.
به همین دلیل، شاید اگر قبل از پایان دوره تحریم های تسلیحاتی، نمایندگان ایران و 4+1 به یک توافق کوتاه مدت(تا پایان فرآیند انتخابات آمریکا) برسند و مساله تمدید یا عدم تمدید تحریم تسلیحاتی را کان لم یکن کنند بتوان مانع از نابودی برجام، زودتر از انتخابات آمریکا شد.
با وجود همه این تحلیل ها، یک چیز بیش از پیش مشخص است. برجام هر روز ضعیف تر و نحیف تر از گذشته می شود. سند مهمی که یک روز دولت حسن روحانی به آن افتخار می کرد امروز به تکه پاره ای تبدیل شده است. با وجود این، همین جسم بی رمق هنوز هم بسیار مهم است.
برجام امروز به پدر پیری می ماند که در بستر افتاده و حتی هیچ یک از فرزندانش را نمی شناسد اما صرف بودنش باعث جمع شدن فرزندان دور هم و حفظ خانواده می شود. باید دید که در آینده این پدر پیر و مریض به طور کامل ارتباطش را با زندگی قطع می کند یا جانی دیگر گرفته و بار دیگر به حیات باز می گردد.

کلمات کلیدی » حسن روحانی | ایران | آمریکا | روسیه | دونالد ترامپ | چین | مجلس | دولت | جهان |
این مطلب را برای دوستانتان هم ارسال کنید :

بیشتر بخوانید

تکذیب بازداشت یا احضار امیر دریادار سیاری

انتشار مستندات حمله سایبری به رژیم صهیونیستی همزمان با ساعت ترور شهید سلیمانی

درباره تصویر جنجالی مجله اکونومیست آیا مجله مشهور انفجار بیروت را پیش بینی کرده بود؟