صفحه اینستاگرام اکونومی نیوز گزیده خبرهای اکونومی نیوز را در اینستاگرام دنبال کنید .
قیمت ارز،طلا،بیت کوین ، خبرهای تجاری و اقتصادی
اکونومی نیوز / اجتماعی

از تخریب مجسمه تکم‌چی تا دیوارنویسی

کد خبر 118182 1400-02-11 15:03
زمان تقریبی مطالعه 5دقیقه
پس از کندن یادگاری بر روی تنه‌ی درختان و نوشتن یادگاری روی آثار تخت جشمید و رساندن حرف دل به معشوق با دیوارنویسی‌ در شهر، این بار وندالیسم به دیوارهای مسجد کبود رسید.
از تخریب مجسمه تکم‌چی تا دیوارنویسی


"اقیانوس را به حوز نمی دهم" جمله ای بی محتوا و کاملا در شان یک وندال که بر روی دیوار فیروزه ی جهان اسلام با اسپری به یادگار نوشته شده است و تصویر آن چند روزی است که در شبکه های مجازی دست به دست می شود.
شاید این فرد ناشناس از کاری که انجام داده، پشیمان نباشد و انتشار مکرر تصویر دیوارنویسی سبب رضایت خاطر یک فرد وندال شود؛ _ وندال به کسی اطلاق می شود که با آگاهی کامل اموال عمومی را تخریب کرده و چهره ی شهر را با زیر پا گذاشتن حق شهروندی تخریب کند_.
این اولین باری نیست که شاهد یک حرکت وندالیستی در سطح شهر هستیم و در دل هر اثر تاریخی، نوشته یا کنده ای از مسافران و رهگذرانی که هیچ از تاریخ و ارزش یک اثر تاریخی نمی دانند، به یادگار مانده است که این بار هم مسجد کبود به عنوان فیروزه ی جهان اسلام، قربانی افکار مخرب یک وندالیست شد.
برخی از صاحب نظران نیز، رادیکال و یا لیبرال بودن بیش از حد والدین و نشان دادن عدالت خواهی توسط گروه سرکوب شده در جامعه را و معطوف شدن غریزه ی مرگ و پرخاشگری به بیرون در نظریه ی فروید را از علل تمایل به وندالیسم عنوان می کنند.
علت وندالیسم، هر چه که باشد، قابل مطالعه و بررسی بوده و تا به حال مطالعه ی جامعی در خصوص رفتارهای پرخاشگرانه ی معطوف به جامعه در کلانشهر تبریز که همواره از آن به عنوان شهر اولین ها یاد می شود، انجام نشده است.
پس از تخریب چندین باره مجسمه تکم چی در تبریز و چندین مجسمه و آثار تاریخی دیگر حالا نوبت به فیروزه جهان اسلام رسید؛ به نظر می رسد برخی ساختارهای مدیریتی نیز در بروز و تکرار چنین رفتارهایی موثر هستند و نصب چند دوربین مداربسته در محوطه مسجد و یا سایر آثار تاریخی مهم می تواند از وقوع فجایعی مانند تخریب مجسمه ها و دیوار نویسی جلوگیری کند.

متن زیر بخشی از تاریخچه مسجد کبود است که صرفا جهت اطلاع فرد وندالی که اقدام به دیوار نویسی مسجد کرده نوشته می شود:
مسجد کبود، به زبان ترکی آذربایجانی "گوی مچید"، از ابنیه تاریخی پادشاهان قراقویونلو بوده و مدرسه و مقبره و مجموع عمارات ملحق به آن به نام "ابوالمظفر جهانشاه ابن قرایوسف مظفریه" خوانده می شده است؛ حافظ حسین کربلایی تبریزی در کتاب "روضات الجنان و جنات الجنان" درباره ی مسجد کبود می نویسد: "در درآمد تبریز بجانب شرق که خیابان گویند عمارتی است در کمال لطافت و نیکویی موسوم به مظفریه از مآثر أبولمظفر جهانشاه پادشاه ابن قرایوسف بن توره مش بن بیرام خواجه ی ترکمان و این طبقه را قراقویونلو و بارانی نیز گویند گوییا این عمارت بسعی و اهتمام حرم محترم وی خاتون جان بیگم أنارالله برهانها بنا شده"، این عمارت در سال ۸۷۰ هجری قمری با نظارت و سرکاری عزالدین قاپوچی بن ملک (عزالدین دربان شاه) به انجام رسیده است.

بهروز خامه چی، مورخ و نویسنده ی تبریزی نوشته است: عمارت و متعلقات مظفریه شامل مسجد و قبه (گنبد) شامخی برای دفن خاتون جان بیگم، فرزندان و شوهرش، خانقاهی است که در باغی پر گل و ریحان قرار گرفته و اتاق ها و غرفه های تابستانی و زمستانی دارد و آن ها را محلی برای ذکر و تسبیح خداوند قرار داده و وقف علما و فقها و زهاد متصوفه کرده است و نیز آن بقعه مشتمل بر قناتی است که متصل به خانقاه مذکور است که آن را با گنبدی که بر دهانه آن ساخته و دو حوضی که زیر آن قبه است، وقف بر جمیع مسلمین کرده است.
می نویسند: جهانشاه به همسر خود خاتون جان معروف به بیگم دختر صاحب اعظم غیاث الدین ولمله، امر کرد که بقعه ای را مشتمل بر ابواب خیرات و مبرات بنا کند و این بقعه در بیرون شهر تبریز و دروازه جدید در محله پس کوشک در جایی به نام "فخر آزاد" ساخته شد، این عمارت شامل حمام، مدرسه، قنات و خانقاه در زلزله ی سال ۱۱۹۳ هجری قمری، ویران شد و ویرانه ی این مسجد مدت ها در محله خیابان تبریز و شاهراه تبریز_تهران در گذشته ، ماند، این مسجد دارای وقفنامه بسیار ارزشمندی است به نام صریح الملک که تعداد کثیری از روستاها و باغات و مزارع و حمام ها و قنات ها و غیره و ... وقف مظفریه شده؛ ساختمان مسجد کبود در ربیع الاول سال ۸۷۰ هجری قمری به پایان رسیده و با شماره ی ۱۶۹ به ثبت تاریخی رسیده است، مسجد کبود به علت به کار رفتن کاشی های معرق کاری شده آبی و کبود و لاجوردی به نام فیروزه اسلام شهرت یافته است.
مسجد جهانشاه یا مجموعه ی مظفریه در قلم جهانگردان به این صورت توصیف شده است: جهانشاه در دوران سلطنت خود مسجد کبود تبریز را پی ریخت، این مسجد که قطعا در ۸۷۰ قمری یکی از عالی ترین مظاهر هنر معماری و کاشی کاری ایران بود، متاسفانه در ادوار بعدی بر اثر جنگ ها و زلزله های پیاپی به تدریج رو به ویرانی نهاد، چنانکه اکنون جز سر درب شمالی واقع در کوی خیابان قدیم و مشتی کاشی های شکسته درونی چیزی از مسجد باقی نمانده است.
بر اساس این گزارش؛ مسجد کبود پس از ماجراهای محوطه سازی و ساخت و ساز در ارک تبریز، تنها نماد باقیمانده از کلانشهر تبریز است که این چنین به دست برخی از شهروندان نماها تخریب می شود و نصب دوربین در محوطه آثار تاریخی و برخورد قانونی با وندال ها تنها راه جلوگیری از تکرار تجربه تلخ سرقت در موزه آذربایجان، تخریب مجسمه تکم چی و دیوار نویسی آثار تاریخی است.

بازنشر از خبرفـوری

کلمات کلیدی »



مطالب دیگر از اکونومی نیوز / اجتماعی



پربیننده های ماه
پر بیننده های هفته
خبرهای مرتبط را دنبال کنید